Plan: Marken Wadden → Texel. Realiteit: Fokje, motor alarm, en een lesje valse lucht

Vandaag zouden we de oversteek maken van de Marken Wadden naar Texel. Wind 4-5 Bft, prima zeilweer dus. Tot we het grootzeil wilden hijsen. Vast. Muurvast. De wind hadde hijslijn om de radar relector geslagen, en klemde de vall zo vast dat geen holle naald, geen electrische lier, overstag gaan en zelfs geen vloeken hielp. (later bleek dat hij zich vast had gezet tussen de mast en de ophanging van de reflector) Plan B: op het fokje alleen. 

Met alleen een fokje kwamen we een heel eind. Tot de wind wegviel en de motor erbij moest. 20 minuten later: BIEP BIEP BIEP. Alarm. Motor oververhit.

*De zoektocht begon:*  

1. Motor uit. Wierfilter schoon. Koud kraanwater erin, in de hoop dat hij wat afkoelde.  
2. Aanzuigleiding van buiten doorgestoken, richting motor met dikke draad. Geen belemmering te vinden.
3. Half uurtje later: motor weer aan. 45 minuten rust, toen toch weer heet.

Inmiddels waren we bij het naviduct bij Enkhuizen. Besluit: koers verleggen naar Buys Haven, Enkhuizen. Daar rustig onderzoeken in plaats van dobberen op het IJsselmeer met een kookpan onder de motorkap.

Sluis gebeld: “We komen héél langzaam aan, we laten ons door de wind naar voren drijven.” Vlak voor de sluis motor nog 1x geprobeerd… 5 minuten… alarm. In de sluis direct uit, alarm piepte nog na. Boot achter ons gewaarschuwd: “Wij gaan heel rustig de sluis uit ivm motorpech.” Ze boden een sleepje aan, maar vlak voor de haven wilde ik dat liever niet. Met wat tegenwind hebben we heel langzaam aan van de sluis naar de Buyshaven gevaren, onderbegeleiding van het amotor alarm. Ania had gelukkig telefonisch al een box voor ons geregeld dus dat was allemaal geregeld.

De diagnose:

Impellor eruit, opnieuw ingevet met vaseline. Was vorige week pas vervangen, en draaide netjes mee met de motor. Dus dat zat goed.  

Uiteindelijk de boosdoener gevonden: valse lucht via de wateraanvoerslang. Hij zoog lucht aan in plaats van water. De thermostaat wilde ik al demonteren voor een poetsbeurt of om eruit te laten, maar gelukkig was dat niet nodig.

Noodgreep van de dag: het hete water uit de boiler gehaald en vervangen door koud. Zodat de motor via dat systeem toch iets van zijn warmte kwijt kon. Noodoplossing? Ja. Werkte het? Net genoeg om de haven te halen.

Lessons learned

1. Check je hijspad voor de radarreflector. Als de wind verkeerd staat, en de hijslijn om de reflector wikkelt, wint de reflector het altijd van jouw spierkracht.  
2. Valse lucht is stiekemer dan een verstopping. Wierfilter schoon is fijn, maar check ook alle slangen en klemmen. Een klein beetje lucht = groot alarm.  
3. Een box reserveren via de telefoon is goud waard als je met tegenwind en een hete motor de haven in komt waaien.

Texel wordt een andere keer. Vandaag hebben we vooral geleerd hoe ver je komt met alleen een fokje, een koele kop en koud boilerwater. En dat Enkhuizen een prima noodhaven is.

Vertrek: 12:00, aankomst: 17:15
Afstand 16,50 nm / gemiddeld 3,2 knp / max 6,3 knp
Duur 5:15 uur, 1.20 uur motor, 3.55 uur gezeild
Wind W-NW 4 , temp 19C.
Havengeld: € 33,61
Zeilvoering Fok
Bemanning: Ania & Menno

Andijk naar Markerwaden 15-jun-2026

Vandaag weer lijntjes los en het roer in handen: van Andijk via Enkhuizen naar de Marken Wadden.
20 mijl op de teller, vertrek 13:10, aankomst 18:44. Gemiddeld 5,5 knp, met uitschieters naar 6,3 knp als de wind het even goed meende.

Op het IJsselmeer kregen we meteen een lekker windje: 4 Bft, vlagerig, met uitschieters naar 5. Het grootzeil lag dus preventief gereefd. Nodig? Nee. Gemakzucht? Ja, een beetje. Liever 5 minuten extra reefen dan 2 uur gevecht met een overpowered boot.

Na de sluis bij Enkhuizen werd het serieus varen. Rif eruit, zeilen strak, en het laatste stuk naar de Marken Wadden vloog voorbij. Met de zon laag en de wind stabiel haalden we zoals altijd weer wat bootjes in. Dat blijft toch het stiekeme hoogtepunt van elke tocht.

De sluis was trouwens het komische intermezzo. We lagen netjes te wachten, binnen gezeten met koffie, en hadden de bediening op groen compleet gemist. Tot we andere bootjes voorbij hoorden glijden. Oeps. Snel jas aan, lijnen los, en achter de rest aan. Bijna te laat, maar nog net op tijd voor ons groene lichtje.

Een dag met vlagen, gemakzucht, inhalen en een sluisje dat bijna zonder ons vertrok. Precies zoals zeilen hoort te zijn.

Vertrek: 13:10, aankomst: -18:44
Afstand 20,00 nm / gemiddeld 5,5 knp / max 6,3 knp
Duur 5:34 uur, 0,5 uur motor, 5,04 uur gezeild
Wind W-NW 4 a 5, temp 20C.
Havengeld: € 32,80
Zeilvoering Fok plus grootzeil
Bemanning: Ania & Menno

Mijn eerste oogsplits in gevlochten lijn

Oogsplits-vloer

Tot nu toe hield ik me aan de klassiekers: drie- en vierstrengs lijn splitsen ging me met de ogen dicht af.
Maar gevlochten lijn?
Daar had ik me nog niet aan gewaagd, tot gisteren.

Met een set speciale holle naalden erbij ging ik er gewoon voor.
Even puzzelen, de kern vinden, de strengen netjes inlussen… en het werkte.
Het oog is strak geworden, loopt mooi taps toe en ziet er uit alsof het zo uit de werkplaats komt.
Zelfs trots dat ik er foto’s van heb gemaakt.

Het voelt als een klein mijlpaaltje.
Vanaf nu doe ik dat zelf, geen nieuwe lijn kopen omdat het oog versleten is, gewoon zelf maken.
Sterker, netter, en een stuk bevredigender.

Volgende klus: nog een paar maken tot ik het blind kan.
Die holle naalden zijn trouwens goud waard.

Hoe werken die holle naalden nou?

Bij gevlochten lijn zit de kern ín de mantel, en daar komt de holle naald om de hoek kijken. 

1. Openmaken: Je prikt met de naald tussen de vlecht van de mantel, op de plek waar je de streng wil inlussen. 
2. Inlussen: De lijn die je wil insteken schuif je in de holle buis van de naald. 
3. Trekken: Nu trek je de naald + lijn door de mantel heen. De holle buis zorgt dat de lijn nergens blijft haken en netjes door de vlecht glijdt.
4. Aftapen/taperen: Uiteindelijk trek je de naald eruit, werk je de uiteinden taps af, en trekt de mantel zich weer strak om de kern.
Zo krijg je een glad oog zonder knoop.

Het voordeel: geen gepriegel met satéprikkers of kromgebogen draad. De naald maakt de weg vrij en trekt je lijn er in één keer doorheen. Precies werk, maar een stuk sneller als je het doorhebt.

Den Oever – Enkhuizen

Vandaag zijn wij naar Enkhuizen gezeild.
Enkhuizen vinden wij een leuk dorpje gelegen aan het IJselmeer bij de dijk Enkhuizen – Lelystadt.
Meestal (eigenlijk altijd) liggen wij in de Buyshaven van Enkhuizen.
Deze haven ligt bij het treinstation van Enkhuizen, de aankomende en vertrekkende treinen hoor je wel, maar storend vinden wij het niet en snachts rijden ze niet.
Het zeilen ging in het begin lekker, we ging op het zeil af en toe over de 6 knoop, maar later zakte de wind helemaal in, en stond er nog amper windkracht 1.
In eerste instantie de motor bij gezet, maar na een half uurtje de zeilen maar helemaal opgeborgen, want de wind was kompleet weg.
Vanovond gaan we een ijsje eten bij Vivaldie, dat is “DE”ijssalon waar je moet wezen, als je Enkhuizen aandoet.
Het is echt geweldig lekker ijs, en zeker aan te raden.

Vertrek: 13:00, aankomst: 17:40
Afstand 18,35 nm / gemiddeld 3,9 kn / max 6,42kn
Duur 4.40 uur, 1.40 uur motor, 3.0 uur gezeild
Wind NW 3 a 4, temp 19C.
Havengeld: € 31,25
Bemanning: Ania & Menno

Stavoren – Den Oever buiten haven

Vandaag hebben we van Stavoren naar Den Oever gezeild, genietend van de prachtige uitzichten.
We zijn rustig door de Stevins sluizen gegaan en hebben aangemeerd in de schilderachtige Wadden haven van Den Oever.
Deze haven bevindt zich aan de buitenkant van de majestueuze afsluitdijk, en in de haven kan je met een beetje geluk zeehonden kunt spotten die vredig op de oevers liggen te rusten of rond zwemmen.
Helaas hebben we er vandaag nog geen kunnen zien, maar dat hoort bij het avontuur op zee!
De reis zelf was ongelooflijk kalm, in het begin was er slechts een lichte bries van misschien 1 Beaufort uit het zuid westen, waardoor we gedwongen waren om onze betrouwbare motor te gebruiken om vooruit te komen.
Gelukkig konden we voor het laatste stuk wel volop gebruikmaken van onze zeilen toen de wind was gedraaid naar het Noord Oosten 3 Beaufort, en voelden we ons één met de krachten van moeder natuur terwijl we over het glinsterende water zeilden.
Vlak voor de sluis hebben we echter onze zeilen netjes opgeborgen en zijn vervolgens behoedzaam verder gevaren door dit (indrukwekkende) bouwwerk, en hebben ons laten schuten wat ongeveer 45 minuten in beslag nam, waarna we verder voeren op de motor totdat we veilig en wel aangelegd waren in deze charmante buitenhaven.

Vertrek: 12:33, aankomst: 16:57
Afstand 12.2 nm / gemiddeld 4.2 kn / max 6.6 kn
Duur 4:23 uur, 3 uur motor, 4.23 uur gezeild
Wind ZW 1 / NW 3, temp 23C.
Havengeld: € 28,98
Bemanning: Ania & Menno

KiwiProp

Zoals al eerder beschreven ondervonden we tijdens het manoeuvreren veel problemen.
Zeer veel schroefwerking, en helemaal geen power vooruit of achteruit, totdat we even met veel toerental wisselde tussen voor en achteruit.
Niet de beste oplossing voor je motor.
Nu tijdens de winterberging werd ook duidelijk waarom, een stop van het schroefblad welke er voor moest zorgen dat het schroefblad niet te ver doordraait, was afgesleten, of afgebroken, waardoor het blad bijna helemaal rond kan draaien.
Dit moet natuurlijk voor het volgende vaarseizoen worden hersteld.

Valstoppers

Aan boord van de Liberdade hebben we diverse valstoppers van het merk Lewmar.

Nu waren er van de valstoppers twee handels afgebroken, deze wilde ik dus vervangen, zodat we zonder schroevendraaier kunnen zeilen.
Hier voor ben ik bij diverse watersportwinkels geweest, maar men keek mij vreemd aan toen ik om vervangde hendel’s vroeg voor mijn Lewmar Spinlock vroeg.

Tja inderdaad, Lewmar, maar ook Spinlock zijn twee afzonderlijke merken, maar onze valstoppers zijn echt van Lewmar Spinlock, zoals dit foto’tje bewijst.

Gelukkig was internet onze hulp en heb ik de juiste hendels kunnen vinden : SA 16 XA, mogelijk dat Lewmar en Spinlock ooit eens een gezamelijke serie hebben gemaakt, de hendels zijn te verkrijgen bij oa dekkerwatersport en bij joostenwatersport.

Het vervangen was echt een fluitje van een cent, de valstopper hoefde niet uit elkaar gehaald te worden alleen de pin waar de hendel om draait hoefde er uit te worden gehaald, met een hamer en een drevel.

E.e.a ziet er nu weer mooi uit, en we kunnen weer zeilen zonder schroevendraaier aan dek.